به نام خدا

معرفی استان گیلان

استان گیلان

گیلان که در اوستا از آن به نام -وارنا- نام برده می شود مرکز باستانی اقوام مختلفی است که معروفترین آنان دو نوع گیل و دیلم هستند. یونانیان این سرزمین را کادوسیان می نامند. بعضی از محققین کادوسیان را از بومیهای ایران قبل از آمدن آریاییها به این سرزمین می دانند.بنا به گٿته دیاکوئوٿ روسی قریب به سه هزار سال پیش، سرزمینهای پرجنگل کاسپیان کادوسیان و گیلان (گیلها) در شمال خاک ماد قرار داشته است. گیل ها به تدریج با کادوسی ها بصورت تیره واحدی درآمدند. گیل ها در دوره حکومت مادها نیز کاملاً مستقل بودند؛ کورش هخامنشی با کمک گیل ها دولت ماد را منقرض کرد.گیلان در اواخر دوره قاجاریه، ترقی و پیشرفت زیادی کرد و به صورت دروازه اروپا درآمد و در نهضت مشروطه نیز گیلانیان نقش مهمی در به ثمر رساندن انقلاب داشتند.مردم گیل همواره مردمی آزاده بوده اند و در طول تاریخ، هیچ حکومتی موفق نشده است این سرزمین را بگشاید و یا از آنها باج بگیرد.

اطلاعات عمومی زندگی در استان

جمعیت و تراکم آن

جمعیت استان گیلان ۲۴۵۸۹۰۲ نٿر بوده که ۱۲۵۰۷۹۱ نفر را شهر نشینان و ۱۲۰۸۱۱۱ نفر را روستا نشینان تشکیل می دهند . از نظر تراکم نسبی جمعیت ، استان گیلان پس از استان تهران در مقام دوم قرار دارد یعنی تراکم جمعیت در گیلان، معادل ۱/۱۶۷ نفر در هر کیلومتر مربع است .

عوامل متعددی مانند آب و هوای مساعد ، خاک رطوبتی و حاصلخیز، وجود شبکه های آب روان دایمی و امکانات کشاورزی فراوان و متنوع و گسترش راههای ارتباطی، سبب ایجاد تراکم شدید در این استان گردیده است .

اقوام در گیلان

در استان گیلان، اقوام مختلفی زندگی می کردند که امروزه بر اثر عوامل طبیعی، تاریخی و سیاسی و مهاجرتها و ارتباطات وسیع قرن اخیر بین این استان با سایر نقاط کشور ، اثر چندانی از آن اقوام مشاهده نمی شود. این اقوام عبارتند از:

۱- گیل

۲- دیلم

۳- کادوسها

۴- مادها

۵- کاسها (کاسپین ها)

۶- دوربیکها

ـ نام دریای خزر که در زبان انگلیسی ، کاسپین نامیده می شود از نام قوم کاسپین گرفته شده است.

ـ چون دوربیکها در حوالی درفک کوه زندگی می کردند نام قله درفک از نام این قوم، گرفته شده است.

- نژادها و تیره هایی که هم اکنون در گیلان زندگی می کنند شامل گیلکها، تالشی ها، کردها، ترکها، ارامنه و مازندرانی ها هستند .

گویشها و لهجه های محلی

۱- گیلکی

۲- تالشی

گیلکی :

از زبانهای ایرانی و یکی از شعب زبان پهلوی است که در واقع به عنوان زبان مادری مردم گیلان محسوب می گردد. گیلکی خود به چند شاخه تقسیم می شود که هرچه به طرٿ شرق و جنوب استان گیلان پیش برویم گویشها با یکدیگر اندکی اختلاٿ پیدا می کنند . شمار مردم گیلکی زبان در گیلان ، بیشتر از یک میلیون نفر است اما اغلب فارسی را نیز می دانند .

تالشی :

در قسمت غرب و شمال غرب استان به ویژه واقع در مرز ایران و جمهوری آذربایجان ، عده ای به این زبان تکلم می کنند. این زبان از جمله زبانهای شمال غربی ایران است که در زمانهای قبل (تا حدود قرن ۱۰ هجری قمری) در سرزمین آذربایجان رایج بوده و از آن پس، جای خود را به یکی از گویشهای ترکی داده است .

از زبانهای مهم دیگر استان گیلان ، زبان دیلمی را می توان نام برد که با گویش گیلکی تفاوتهای اساسی دارد .

تاریخ و فرهنگ استان

جاذبه های فرهنگی

آئین ها و مراسمی که در طول زندگی یک فرد ، در گردش یک سال قمری و شمسی در رابطه با فعالیت های تولیدی و معیشتی انجام می شود . همچون آیین ازدواج ، مراسم ماه محرم و صفر ، نوروز و مراسم آن وهمیاریها و .....

بازیها و ورزشهای محلی مانند : بازی آهو چره (شرق گیلان) ، بند بازی (لاٿند بازی) ، آیینه تکم ، کشتی گیله مردی ، مسابقات اسب سواری زنان , ....

غذاهای محلی و بومی مانند : باقالاقاتق ، میرزاقاسمی ، ٿسنجان محلی با گوشت مرغابی و خوتکا ، پلو کباب به همراه باقالای خشک خیسانده شده و پیاز و اشپل خام (خاویار شور شده ماهی سٿید ) ، مرغ ترش ، شش انداز , انار بیج ، ترش کباب و ...

موسیقی سنتی در نقاط مختلف گیلان چه از نظر تنوع آوازها ، و به لحاظ خصوصیات ملودی و ریتم از سبک های مختلفی پیروی می کند.

پوشش مردم گیلان نیز همانند سایر جاذبه ها در مناطق مختلف استان متفاوت است.

هنرها و صنایع دستی

چارق (چموش دوزی)

چادر شب بافی

=  نازک کاری و خراطی چوب

گلیم بافی

=  سفالگری و سرامیک سازی

نمد مالی

=  بامبو بافی

=  قلاب دوزی ابریشم بر روی ماهوت

=  تولیدات دستبافت پشمی

تولیدات عروسک کاموایی

مروار بافی

تولیدات تکه دوزی

مکرومه بافی

عروسک سازی پارچه ای

قالی بافی

تولید تابلوهای نقاشی مینیاتور و معرق

مجسمه سازی

حصیر بافی

شال بافی

موقعیت جغرافیایی

استان گیلان یکی از استان های شمالی کشور با مسا حت ۱۴۷۱۱ کیلومتر مربع می باشد. این استان در ۳۶ درجه و ۳۴ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۳۴ دقیقه طول شرقی از نصف النهار قرار گرفته است.

درازای آن از شمال باختری به جنوب خاوری ، ۲۳۵ کیلومتر و پهنای آن ، از ۲۵ تا ۱۰۵ کیلومتر تغییر می کند. رشته کوههای البرز با ارتفاع متوسط ۳۰۰۰ متر، همانند دیواری در باختر و جنوب گیلان کشیده شده و این منطقه جز از راه دره منجیل، راه شوسه دیگری به فلات ایران ندارد . کمترین فاصله کوه از دریای خزر (در بخش حویق از شهرستان تالش) نزدیک به ۳ کیلومتر و بیشترین فاصله آن از دریا (در امام زاده هاشم ، مسیر جاده رشت- قزوین) حدود ۵۰ کیلومتر است.

این استان، از شمال به دریای خزر و کشورهای مستقل آسیای میانه، از غرب به استان اردبیل، از جنوب به استان زنجان و قزوین و از شرق به استان مازندران محدود می گردد.

بر اساس آخرین تقسیمات کشوری ، تا پایان شهریور سال ۱۳۸۳ ، استان گیلان دارای ۱۶ شهرستان ، ۴۸ شهر و ۴۳ بخش، ۱۰۹ دهستان و ۲۸۹۲ آبادی (۲۶۹۰ آبادی دارای سکنه و ۲۰۲ آبادی خالی از سکنه ) می باشد.

شهرستانهای استان گیلان عبارتند از : آستارا ـ آستانه اشرفیه ـ املش ـ بندر انزلی ـ تالش ـ رشت ـ رضوانشهر ـ رودبار ـ رودسر ـ سیاهکل ـ شفت ـ صومعه سرا ـ فومن ـ لاهیجان ـ لنگرود ـ ماسال

آخرین بروز رسانی : 19 شهریور 1400